Uluslararası SEO Nedir? Hreflang, x-default ve İki Alan Adında 9 Dil

Uluslararası SEO, bir web sitesinin farklı dil ve ülke sürümlerini arama motorlarına doğru tanıtma işidir. Amaç, Almanca arayan kullanıcıya Almanca sayfanın, Türkiye'den arayan kullanıcıya Türkçe sayfanın çıkmasıdır. Bunun için dört parça birlikte kurulur: alan adı yapısı, hreflang etiketleri, canonical adresler ve dil yönlendirmesi. Parçalardan biri yanlış kurulursa arama motoru bir sürümü dizine almayabilir ya da kullanıcıya yanlış dili gösterebilir.

Bu yazıda her parçayı, on dili iki alan adına dağıtan gerçek bir kurgu üzerinden anlatıyoruz: ticari araç parçası üreticisi Vaden için kurduğumuz vaden.com.tr ve vadenoriginal.com yapısı.

Uluslararası SEO hangi sorunu çözer?

Çok dilli bir sitede aynı ürün her dilde ayrı bir adreste yayınlanır. Hangi adresin hangi kullanıcıya gösterileceğini sayfalar kendileri söylemezse üç sorun çıkar:

• Yanlış dil sonuçta görünür. İspanya'dan arayan kullanıcı İngilizce sayfayla karşılaşır ve siteden çıkar.
• Bölge sürümleri birbirine karışır. Google'a göre çevrilmiş sayfalar kopya sayılmaz; ama aynı dilin bölge sürümleri (en-US ve en-GB gibi) büyük ölçüde aynı içeriği taşıyorsa tek bir sürümde birleştirilebilir. Hreflang, her bölgeye doğru adresin gösterilmesine yardım eder.
• Yanlış canonical sürümü siler. Almanca sayfa canonical olarak İngilizce sayfayı gösterirse Almanca sürüm dizine girmeyebilir.

Alan adı yapısı: ccTLD, alt alan adı, alt dizin ya da ayrı gTLD

İlk karar, dil ve ülke sürümlerinin hangi adreslerde duracağıdır. Google'ın çok bölgeli siteler rehberi seçenekleri artı ve eksileriyle sıralar. Pratikte dört yapı kullanılır:

• Ülke alan adı (ccTLD): ornek.com.tr, ornek.de. Ülke hedeflemesi en net yapıdır. Maliyeti yüksektir, bazı ülkelerde kayıt koşulu vardır, her alan adı ayrı yönetilir ve bağlantılar alan adları arasında bölünür.
• Alt alan adı: de.ornek.com. Kurulumu kolaydır; kullanıcı ülke hedefini yalnızca adresten anlamayabilir.
• Alt dizin: ornek.com/de/. Tek alan adı, tek sunucu; kurulumu kolaydır ve dil sürümleri aynı alan adının bağlantı profilini paylaşır.
• Ayrı gTLD: ornek.com yanında markaorijinal.com gibi ikinci bir genel alan adı. Yerel marka ile global marka ayrı konumlanacaksa kullanılır.

Google, dil bilgisini URL parametresiyle taşımayı (?lang=de) önermez. Seçim teknik değil ticari bir karardır: hangi pazarda hangi marka adıyla görüneceğinize göre verilir.

Örnek kurgu: vaden.com.tr ve vadenoriginal.com

Vaden için önce Türkiye pazarına vaden.com.tr sitesini kurduk. Ardından global pazar için Vaden Original alan adını ekledik. Sonuç karma bir yapı oldu:

• Türkçe, ülke alan adında: www.vaden.com.tr/tr/
• Dokuz dil (İngilizce, Almanca, İspanyolca, Fransızca, Portekizce, Rusça, Lehçe, İtalyanca, Arapça), ayrı bir gTLD'nin alt dizinlerinde: www.vadenoriginal.com/en/, /de/, /es/ ve diğerleri

Ürün sayfalarının hreflang kümesi on dilin tamamını listeliyor; dil başına yaklaşık 12.500 ürünle bu, 100 binin üzerinde ürün sayfası ediyor. Bu ölçekte hreflang, canonical ve yönlendirme elle yönetilemez; kuralların sayfaları üreten sistemin içinde olması gerekir. Aşağıdaki bölümler bu kuralları sırayla ele alıyor: hreflang kümesi, x-default seçimi, alan adları arasında canonical, dil yönlendirmesi ve çevirisi olmayan sayfalar.

Hreflang etiketi nasıl çalışır?

Hreflang, bir sayfanın diğer dil sürümlerini arama motoruna bildiren işarettir. Google'ın yerelleştirilmiş sürümler belgesi üç yöntem tanımlar ve üçünü eşdeğer sayar: HTML'de <link> etiketi, HTTP başlığı ya da XML site haritası. Hangisi seçilirse seçilsin üç kural değişmez:

1. Her sürüm kendini de listeler. Türkçe sayfa, Türkçe sürümü de hreflang kümesinde gösterir.
2. İşaret karşılıklıdır. A sayfası B'yi gösteriyorsa B de A'yı göstermelidir. Google, karşılığı olmayan işareti yok sayar.
3. Kodlar Google'ın desteklediği standartlara uyar. Google, hreflang'de dil için ISO 639-1 (tr, de, en), isteğe bağlı bölge için ISO 3166-1 Alpha-2 (TR, DE, US) kodlarını destekler; yazı sistemi gerekiyorsa ISO 15924 ile belirtilebilir (zh-Hans gibi). Dil etiketlerinin genel söz dizimi BCP 47'de tanımlıdır ve W3C'nin dil etiketleri makalesi alt etiketlerin nasıl birleştiğini gösterir. Ancak BCP 47'nin izin verdiği her etiket Google'da çalışmaz: es-419 gibi bu iki listede olmayan kodlar desteklenmez.

Vaden ürün kataloğunun kök sayfasında hreflang kümesi, sadeleştirilmiş hâliyle şöyle görünüyor:

<link rel="alternate" hreflang="tr" href="https://www.vaden.com.tr/tr/urunler" />
<link rel="alternate" hreflang="en" href="https://www.vadenoriginal.com/en/products" />
<link rel="alternate" hreflang="de" href="https://www.vadenoriginal.com/de/produkte" />
<link rel="alternate" hreflang="es" href="https://www.vadenoriginal.com/es/productos" />
<link rel="alternate" hreflang="fr" href="https://www.vadenoriginal.com/fr/produits" />
<link rel="alternate" hreflang="pt" href="https://www.vadenoriginal.com/pt/produtos" />
<link rel="alternate" hreflang="ru" href="https://www.vadenoriginal.com/ru/produkty" />
<link rel="alternate" hreflang="pl" href="https://www.vadenoriginal.com/pl/produkty" />
<link rel="alternate" hreflang="it" href="https://www.vadenoriginal.com/it/prodotti" />
<link rel="alternate" hreflang="ar" href="https://www.vadenoriginal.com/ar/products" />
<link rel="alternate" hreflang="x-default" href="https://www.vadenoriginal.com/en/products" />

Her ürün sayfasında on dil etiketi ve bir x-default, toplam on bir satır bulunur. Kümenin iki alan adına yayılması sorun değildir: Google'ın belgesine göre alternatif adreslerin aynı alan adında olması gerekmez. Dil başına yaklaşık 12.500 ürünle bu, bir milyonu aşkın hreflang bağlantısı eder. Bu ölçekte küme elle değil, sayfaları üreten sistemden kurulmalı ve düzenli bir taramayla doğrulanmalıdır.

Kodlarda sık yapılan iki hata var: İngiltere için "en-UK" yazmak (doğrusu "en-GB"; Google UK gibi ayrılmış kodları yok sayar) ve bölgeyi tek başına yazmak ("TR" dil kodu değildir; Google dili ülke kodundan türetmez). W3C'nin dil etiketi seçme rehberi hangi durumda bölge alt etiketinin gerektiğini örneklerle açıklar. Vaden'in kümesinde bölge alt etiketi yok: her dil tek sürümle yayında ve Meksika'daki İspanyolca konuşan alıcı ile İspanya'daki alıcı aynı sayfayı görüyor.

x-⁠default hangi sayfayı göstermeli?

x-default, kullanıcının tarayıcı dili kümedeki hiçbir dille eşleşmediğinde gösterilecek sayfadır. Japonca tarayıcı kullanan bir alıcı Vaden'in ürün sayfasını aradığında, on dilin hiçbiri Japonca olmadığı için x-default sürümü görür.

x-default için iki yaygın seçim vardır: dil seçme sayfası ya da en geniş kitleye hitap eden dil. Google, x-default'un dil seçme sayfaları için tasarlandığını ve en iyi onlarla çalıştığını belirtir, ama herhangi bir sayfa için kullanılabilir. Vaden'de x-default İngilizce sürümü gösteriyor, çünkü 110'dan fazla ülkeye ihracat yapan bir üreticinin ortak ticaret dili İngilizce.

Alan adları arasında canonical nasıl kurulur?

Canonical, bir sayfanın asıl adresini bildirir. Uluslararası sitelerde kural basittir: her dil sürümü kendini canonical gösterir. Almanca sayfanın canonical'ı İngilizce sayfayı gösterirse arama motoru Almanca sayfayı İngilizcenin kopyası sayıp dizine almayabilir; hreflang işareti de boşa gider. Google'ın kopya URL'leri birleştirme belgesi de hreflang kullanan sitelerde canonical sayfanın aynı dilde seçilmesini ister.

Birden fazla alan adı kullanan yapılarda her dil sürümünün canonical adresi, o sürümün kendi alan adını göstermelidir. Diğer dillere yalnızca hreflang ile bağlanılır.

Aynı sayfa iki alan adında birden yayınlanmamalıdır: bir dil öneki yanlış alan adında istenirse istek kalıcı yönlendirmeyle doğru alan adındaki aynı adrese gitmelidir. Var olmayan adresler ise 404 dönmelidir; alakasız bir sayfayı 200 koduyla döndürmek soft-404 olarak işaretlenebilir. Google'ın yönlendirme belgesi, kalıcı taşımada 301 ya da 308 kullanılmasını önerir.

Yerelleştirilmiş URL yolları kullanıcıya dili gösterir

URL'deki kelimeler sayfanın dilini okura anlatır: /de/products adresi dil önekiyle Almanca, yoluyla İngilizce konuşur. Vaden'de ürün kataloğu Türkçede /tr/urunler, İngilizcede /en/products, Almancada /de/produkte, İtalyancada /it/prodotti adresinde duruyor. Bunun sıralamaya değil okura yaradığını bilmek gerekir: Google'ın çok bölgeli siteler rehberine göre Google sayfanın dilini görünür içerikten belirler; URL'yi ya da lang özniteliğini dil sinyali olarak kullanmaz.

Google, URL'de yerel kelimeler kullanmayı uygun bulur; koşulu UTF-8 kodlaması ve bağlantılarda doğru kaçışlamadır. Kiril ya da Arap alfabesiyle yazılan bir adres bazı ortamlarda yüzde kodlamasıyla uzun ve okunmaz bir diziye dönüşür; Latin harf çevirisi (/ru/produkty gibi) paylaşıldığında okunur kalır. Hangisi seçilirse seçilsin, adres değişirse eski adres 301 ile yenisine taşınmalıdır.

Otomatik dil yönlendirmesinin SEO tuzakları

Ziyaretçiyi otomatik olarak kendi diline göndermek cazip görünür. Tarayıcı, tercih ettiği dili HTTP standardının (RFC 9110) Accept-Language başlığıyla bildirir; ülke bilgisi de IP adresinden çıkarılır. Sorun arama motoru botunda başlar. Google'ın yerel ayara uyarlanan sayfalar belgesine göre Googlebot'un IP adresleri çoğunlukla ABD merkezli görünür ve tarayıcı Accept-Language başlığı göndermez. Ziyaretçiyi IP'ye göre yönlendiren bir site Googlebot'u çoğu taramada İngilizce sürüme gönderir ve diğer dillerin taranmasını zorlaştırır.

Google aynı nedenle, kullanıcıyı algılanan diline göre otomatik yönlendirmek yerine dil sürümleri arasında görünür bağlantı vermeyi önerir. Yönlendirme yine de yapılacaksa dört kuralla sınırlanmalıdır:

1. Arama motoru botları yönlendirilmez. Bot, istediği adresin içeriğini alır.
2. Yalnızca giriş noktası yönlendirilir. Kök adres (/) yönlendirmeye girer; bir ürün sayfasına doğrudan gelen kullanıcı o sayfada kalır.
3. Yönlendirme geçicidir. Kök yönlendirmesi 301 değil 302 döner; cevap soranın kim olduğuna göre değişir.
4. Varsayılan dil tanımlıdır. Ülke ve tarayıcı dili hiçbir sürümle eşleşmezse en geniş kitleye hitap eden dil açılır.

Her sayfada dil değiştirme menüsü de bulunmalıdır. Yönlendirme yanlış tahmin ederse kullanıcı tek tıkla doğru dile geçebilir.

Çevirisi olmayan dil hreflang kümesinden çıkarılmalı

Çok dilli bir sitede her içerik aynı anda her dile çevrilmez. Bir içerik yalnızca iki dilde yayınlanmışsa hreflang kümesi de iki satır olmalıdır. Kümeye çevirisi olmayan bir dil için adres eklenirse o adres ya 404 döner ya da o dilin liste sayfasına gider. İki durumda da o sayfa geri bağlantı vermez, karşılıklılık kuralı bozulur ve Google o işareti yok sayar.

Bunun için hreflang kümesini üreten sistem, her dil için çeviri adresinin gerçekten var olup olmadığını kontrol etmeli ve olmayan dili kümeye hiç eklememelidir.

İki alan adını yapay zeka araçlarına llms.txt ile tanıtmak

İki alan adlı bir markada iki sitenin iki ayrı firma sanılması riski vardır. llms.txt, bir sitenin içeriğini dil modelleri için Markdown biçiminde özetleyen, site kökünde duran bir dosya önerisidir. Bu dosya yayınlanacaksa iki alan adında da yayınlanmalı ve iki sitenin aynı firmaya ait olduğunu, hangi dilin hangi alan adında durduğunu açıkça yazmalıdır. Google ise llms.txt dosyasının Google Arama için gerekli olmadığını ve sitenin oradaki görünürlüğünü ya da sıralamasını olumlu veya olumsuz yönde etkilemediğini açıkça belirtiyor; dosya, onu kullanan diğer hizmet ve sistemler içindir. Yapay zeka arama motorlarında görünürlüğün geri kalanını GEO yazımızda anlattık.

Uluslararası SEO sonuçları nasıl ölçülür?

Uluslararası SEO'nun ölçüsü toplam trafik değil, ülke kırılımıdır. Doğru kurulmuş bir yapıda her dil sürümü kendi pazarında sıralama alır. Ölçüm için üç adım yeterli:

1. Ülke bazında organik kelime sayısı. Her alan adını ayrı ölçün ve kaç ülkede kelime aldığına bakın.
2. Search Console'da ülke filtresi. Her dil sürümünün gösterimlerinin o dilin konuşulduğu ülkelerden gelip gelmediğini kontrol edin.
3. Hreflang karşılıklılık taraması. Bir tarama aracıyla her sayfanın kümesinin karşılıklı olduğunu ve 404 ya da yönlendirme dönen adres içermediğini doğrulayın.

Vaden'de tablo şöyle: Ahrefs verilerine göre (Eylül 2026) vadenoriginal.com 57 ülkede organik kelime alıyor. Toplam 573 kelimenin 195'i ilk üç sırada. ABD'de 203 kelime (54'ü ilk üçte), Brezilya'da 56, Meksika'da 55, Peru'da 38, Rusya'da 34, Polonya'da 29, İspanya'da 24 kelime var. Türkiye sitesi vaden.com.tr ise 762 organik kelimeye sahip ve bunların 193'ü ilk üçte. Ülke listesi sitenin dilleriyle örtüşüyor: İspanyolca konuşulan Meksika, Peru ve İspanya, Portekizce konuşulan Brezilya, Rusça ve Lehçe pazarlar ayrı ayrı görünüyor.

Uluslararası SEO kurmadan önce cevaplanması gerekenler

1. Hangi pazarlar, hangi diller? Dil ve ülke aynı şey değildir. Tek bir İspanyolca sürüm, İspanya'dan Meksika'ya ve Peru'ya kadar İspanyolca konuşulan pazarların tümüne birden hitap eder; bölgeye özel sürüm yalnızca fiyat, mevzuat ya da ürün gamı farklıysa gerekir.
2. Tek alan adı mı, birden fazla mı? Yerel marka ile global marka ayrı konumlanacaksa ikinci alan adı anlamlıdır. Değilse alt dizin daha az bakım ister.
3. Çeviri akışı nasıl işleyecek? Yeni bir ürün ya da yazı eklendiğinde hangi dillerin ne zaman yayına gireceği ve eksik çevirinin kümeden nasıl çıkacağı baştan belirlenmelidir.
4. URL segmentleri çevrilecek mi? Çevrilmiş adresler okura dili gösterir ama Google dili adresten değil içerikten belirler; yeni dil eklemenin bakım maliyeti baştan planlanmalıdır.
5. Yönlendirme yapılacak mı? Yapılacaksa arama motoru botları ve iç sayfalar yönlendirmenin dışında kalmalıdır.
6. Nasıl ölçülecek? Ülke kırılımını gösteren bir araç ve düzenli hreflang taraması yayından önce hazır olmalı.

Sıkça Sorulan Sorular

Uluslararası SEO nedir?

Bir sitenin dil ve ülke sürümlerini arama motorlarına tanıtıp her kullanıcıya kendi dilindeki sayfanın gösterilmesini sağlama işidir. Alan adı yapısı, hreflang, canonical ve dil yönlendirmesi birlikte kurulur.

Hreflang nedir?

Bir sayfanın diğer dil ve bölge sürümlerini arama motoruna bildiren işarettir. HTML, HTTP başlığı ya da XML site haritasıyla eklenir; Google üç yöntemi eşdeğer sayar. İşaret karşılıklı olmalıdır.

x-⁠default ne işe yarar?

Kullanıcının dili kümedeki hiçbir dille eşleşmediğinde açılacak sayfayı belirler. Google bu değeri öncelikle dil seçme sayfaları için tasarladı; en geniş kitleye hitap eden dil de seçilebilir.

Farklı alan adlarındaki sayfalar aynı hreflang kümesinde yer alır mı?

Evet. Google'a göre alternatif adreslerin aynı alan adında olması gerekmez. Vaden'de Türkçe sayfa vaden.com.tr'de, diğer dokuz dil vadenoriginal.com'da duruyor. Koşul, her sayfanın kendi alan adında kendini canonical göstermesidir.

Ziyaretçiyi IP adresine göre otomatik yönlendirmek SEO'ya zarar verir mi?

Botlar da yönlendirilirse verir: Googlebot çoğunlukla ABD IP'lerinden ve dil tercihi göndermeden taradığı için tek bir dile kilitlenebilir. Google otomatik yönlendirme yerine dil sürümleri arasında görünür bağlantı önerir.

Yazıdaki hreflang, x-default ve canonical örnekleri aşağıdaki iki sitenin yayındaki sayfalarından alınmıştır; her dil sürümünün etiketleri tarayıcının sayfa kaynağı görünümünde doğrulanabilir.

Örnekteki siteler: Global → vadenoriginal.com · Türkiye → vaden.com.tr

Son güncelleme: 15 Ekim 2026